Gall menywod ar draws ardal Tywi/Taf bellach gael mynediad at wasanaeth seicoleg arbenigol a gynlluniwyd i gefnogi effaith emosiynol menopos ac Anhwylder Dysfforig Cyn-mislif (PMDD). Mae’r gwasanaeth wedi’i gomisiynu gan Glwstwr Tywi Taf tan fis Ebrill 2027.
Mae’r gwasanaeth seicoleg menopos a PMDD gwell yn darparu asesiad seicolegol arbenigol a chymorth seiliedig ar dystiolaeth i fenywod sy’n profi anawsterau emosiynol a seicolegol sy’n gysylltiedig â’r menopos a PMDD.
Mae menywod sy’n byw gyda menopos neu PMDD yn aml yn profi heriau sy’n effeithio ar bob agwedd ar fywyd bob dydd. Gall y rhain gynnwys gorbryder, iselder, straen, niwl yr ymennydd, blinder, fflysiau poeth, chwys nos, hunan-barch isel, anawsterau perthynas a theimladau o beidio â chael eu clywed.
Dywedodd Dr Madeleine Rees, Seicolegydd Clinigol ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda ac Arweinydd Gwasanaeth: “Mae llawer o fenywod yn dweud wrthym eu bod yn teimlo eu bod wedi’u llethu gan effaith emosiynol y menopos neu PMDD. Gall yr anawsterau hyn effeithio ar berthnasoedd, gwaith, hyder a lles cyffredinol.
“Mae cyflyrau iechyd menywod yn aml yn cael eu trafod yn nhermau symptomau corfforol. Gall yr effaith seicolegol fod yr un mor arwyddocaol ac mae’n haeddu cefnogaeth arbenigol.”
Wedi’i ariannu gan glwstwr Tywi/Taf am 12 mis, datblygwyd y gwasanaeth mewn ymateb i’r angen a nodwyd am gymorth seicolegol pwrpasol o fewn gwasanaethau iechyd menywod.
Mae gweithwyr gofal iechyd proffesiynol sy’n gweithio ar draws llwybrau iechyd menywod yn tynnu sylw at y trallod emosiynol a brofwyd gan lawer o gleifion a’r argaeledd cyfyngedig o gymorth arbenigol.
Mae ymchwil a phrofiad clinigol hefyd yn dangos bod menywod yn aml yn elwa o gymorth wedi’i deilwra i’w cyflwr a’u hamgylchiadau penodol. Nod y gwasanaeth newydd yw pontio’r bwlch hwnnw o fewn lleoliadau gofal sylfaenol, gan helpu menywod i gael mynediad at ofal yn agosach at adref.
Fel rhan o’r gwasanaeth, darperir cymorth trwy raglenni Therapi Ymddygiad Gwybyddol (CBT). Mae cleifion yn mynychu asesiad cychwynnol cyn ymuno â grŵp menopos neu grŵp PMDD.
Mae’r rhaglen menopos yn cynnwys saith sesiwn wythnosol, tra bod y rhaglen PMDD yn cynnwys wyth sesiwn wythnosol. Mae pob sesiwn yn para 90 munud ac yn cael ei chyflwyno o bell trwy Microsoft Teams.
Dywedodd Dr Rees: “Mae ein grwpiau CBT yn darparu strategaethau ymarferol, gwybodaeth sy’n seiliedig ar dystiolaeth ac amgylchedd cefnogol. Gall menywod ddysgu sgiliau sy’n eu helpu i reoli symptomau a gwella ansawdd eu bywyd.
“Mae cyflwyno sesiynau ar-lein yn helpu i wneud y gwasanaeth yn hygyrch i fwy o fenywod. Mae’n lleihau rhwystrau teithio ac yn caniatáu i bobl ymuno o gartref.”
Gofynnir i gleifion hefyd lenwi holiaduron cyn ac ar ôl triniaeth. Mae hyn yn helpu’r tîm i werthuso canlyniadau a gwella’r gwasanaeth yn barhaus.
Mae’r gwasanaeth yn derbyn hunan-atgyfeiriadau ac atgyfeiriadau gan weithwyr gofal iechyd proffesiynol.
Dywedodd Andrew Carruthers, Prif Swyddog Gweithredu Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda: “Bydd y prosiect clwstwr 12 mis hwn yn galluogi gwell mynediad at ofal arbenigol gan helpu menywod i dderbyn y gefnogaeth sydd ei hangen arnynt yn agosach at adref.
“Mae llawer o fenywod yn profi trallod emosiynol sylweddol sy’n gysylltiedig â’r menopos a PMDD. Gall mynediad at gymorth seicolegol arbenigol helpu menywod i reoli’r heriau maen nhw’n eu hwynebu’n well.”
Nodyn pwysig: Mae’r gwasanaeth ar gael i fenywod sydd wedi’u cofrestru gyda’r practisau meddygon teulu Clwstwr Tywi/Taf canlynol yn unig:
Meddygfa Coach and Horses
Meddygfa Tŷ Ffwrnais
Meddygfa Llanfair, Llanymddyfri
Meddygfa Taf
Meddygfa Teilo
Meddygfa Tywi
Meddygfa Morfa Lane
Meddygfa Sant Pedr
Gall menywod hunangyfeirio at y gwasanaeth trwy ffonio 01267239714, e-bostio ClinicalHealth.Psychology.HDD@wales.nhs.uk neu siarad â gweithiwr proffesiynol gofal iechyd am atgyfeiriad.
