Disgwylir i dri deg un o amgueddfeydd, llyfrgelloedd ac archifau lleol ledled Cymru dderbyn rhan o hwb ariannol o £5.28 miliwn, gan helpu i wella mynediad at ddiwylliant, diogelu casgliadau a moderneiddio cyfleusterau i gymunedau.
Mae’r prosiectau a ariennir yn cwmpasu pob un o’r tri sector ac yn cynnwys sefydliadau o wahanol feintiau, o wasanaethau awdurdodau lleol mawr i amgueddfeydd annibynnol bach a chymunedol.
Maent yn amrywio o Amgueddfa Forwrol Caergybi ar Ynys Môn ac Amgueddfa Penmaenmawr ar arfordir gogledd Cymru, i Ganolfan Dreftadaeth Doc Penfro yn y de-orllewin a Chanolfan yr Aifft ac Amgueddfa Abertawe yn y de.
Mae’r prosiectau’n ymestyn o Archifau Richard Burton yn Abertawe ac Amgueddfa’r Llinell Danio yng Nghaerdydd, i brosiect Agor Powys yng nghanolbarth Cymru – gyda buddsoddiad pellach yng Ngheredigion, Gwynedd, Sir Ddinbych, Conwy, Sir Fynwy a Merthyr Tudful.
Wrth nodi’r cyhoeddiad, ymwelodd Gweinidog y Cabinet dros Ddiwylliant a Chwaraeon, Heledd Fychan, â Llyfrgell Casnewydd lle bydd cyllid grant yn cael ei ddefnyddio i drawsnewid llyfrgell y plant, gan greu gofod mwy croesawgar ac ysbrydoledig i bobl ifanc a theuluoedd.
Dywedodd Ysgrifennydd y Cabinet:
“Mae amgueddfeydd, llyfrgelloedd ac archifau wrth wraidd ein cymunedau ledled Cymru. Mae’r rhain yn lleoedd lle mae pobl yn cysylltu â’n diwylliant a’n hanes, lle mae plant yn darganfod cariad at ddarllen, a lle mae pobl hŷn yn rhannu eu hatgofion. Maen nhw’n llefydd y dylai pawb gael eu croesawu. Bydd y buddsoddiad hwn yn gwneud gwahaniaeth gwirioneddol, gan ddiogelu casgliadau hanfodol, gwella mynediad a sicrhau bod ein mannau diwylliannol yn addas ar gyfer y dyfodol.
“Rwy’n falch iawn o weld Llyfrgell Casnewydd ymhlith y prosiectau sy’n derbyn cefnogaeth a dysgu mwy am sut bydd ei llyfrgell i blant yn cael ei thrawsnewid.”
Mae’r buddsoddiad hwn wedi darparu cynlluniau grant diwylliannol trylwyr sydd wedi’u cynllunio i fod yn hygyrch i sefydliadau o bob maint, gan gynnwys cyrff annibynnol a gwirfoddol llai, lle roedd grantiau o hyd at £500,000 ar gael ar gyfer prosiectau.
Dywedodd y Cynghorydd Jason Hughes, aelod cabinet Cyngor Dinas Casnewydd dros gymunedau a chwaraeon:
“Hoffem ddiolch i Lywodraeth Cymru am y cyllid hwn a fydd yn ein galluogi i drawsnewid llyfrgell plant yn amgylchedd cwbl hygyrch ac ysbrydoledig a fydd yn cael ei ddefnyddio ar gyfer ymweliadau dosbarth, grwpiau blynyddoedd cynnar a chwarae synhwyraidd hefyd, wrth gwrs, gan y rhai sydd eisiau benthyg o ddetholiad eang o lyfrau gwych.”
